Temel Kavramlar ve Giriş

"İnsanların belirli amaçları gerçekleştirmek üzere bir araya gelerek oluşturdukları ve beraberce sistematik bir şekilde işbirliği yaparak çalıştıkları gruplara örgüt adı verilmektedir."(1-s.22) At yarışları sektöründe de, at yetiştiriciliği ile birlikte yarışçılık veya sadece yetiştiricilik ile sadece yarışçılık boyutunda "işletme" düzeyinde varlık gösteren eküriler de birer örgüt olarak görülebilir. Her örgütte olduğu gibi, ekürilerinde yaşaması ve sağlıklı bir şekilde faaliyetlerini devam ettirebilmesi en başta için bir takım kaynaklara sahip olması, söz konusu kaynakları elde edebilmek içinde harcama yapması gerekiyor. Eküri için ilk sırada gelen kaynak hiç kuşkusuz attır. Bu kaynağı yani ata harcama yapabilmesi içinde bir gelire sahip olmalıdır. Kaynak, harcama ve gelir döngüsünü etkin ve verimli bir şekilde devam ettirmek aynı zamanda ekürinin başarılı olması anlamına gelmektedir. Bu başarıyı elde etmek için örgüt olarak bir yönetim süreci belirlemek ve bu yönde adımlar atmak gerekmektedir. Planlama, organize etme, yürütme ve kontrol etme mekanizmaları ile amaçlarını gerçekleştirme yolunda yönetim sürecini idare etmek örgütün (ekürinin) olmazsa olmazlarının başında gelmektedir. 

fotoğraf: https://www.instagram.com/meteyldrm_/
fotoğraf: https://www.instagram.com/meteyldrm_/
Eküri için etkili ve verimli olmak birlikte değerlendirilmesi gereken önem arz eden iki unsurdur. Sonuca ulaşmak etkili olmak anlamına gelebilir ancak verimli olunduğu anlamına gelmeyebilir. Sonuca ulaşma aşamasında en az kaynak kullanımı ve en düşük maliyetle işin yapılması yani verimli olunması yönetim sürecinin esaslarındandır. 

İşletmelerde hiyerarşinin her düzeyinde yer alan yöneticilerin kendi alanlarını ilgilendiren işler yanında işletmenin tamamını ilgilendiren işleri de göz ardı etmemelidir. Bu bakımdan "her düzeydeki yönetici , elindeki kaynakları etkili ve verimli bir şekilde kullanarak işletmeyi hedeflenen ve istenen sonuçlara ulaştırmakla görevlidir."(1-s.27)

Kısa açıklamalardan sonra can alıcı noktaya giriş yapmak zamanı geldi. İşletmeler, kısa dönemli örgütler değildir en azından öyle olmaları beklenmez. Bu nedenle uzun dönemli düşünmeleri ve ona göre hareket etmeleri gerekmektedir. Uzun dönemde ayakta kalabilmek ve sonuçlara ulaşabilmek içinde sadece yönetim sürecini değil stratejik yönetim sürecini de göz önünde bulundurmalıdır. Nihai sonuç hedefiyle çıkılan bir yolda, organizasyonun iyi yönetilmesi ile birlikte stratejik yönden etkili yönetilmesi de unutulmamalıdır. Önemli bir husus olan stratejik yönetim; " işletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirebilmek, ona sürdürülebilir rekabet üstünlüğü ve dolayısı ile ortalama kar üzerinde getiri sağlayabilmek amacıyla, eldeki üretim kaynaklarının etkili ve verimli olarak kullanılması" olarak tanımlanabilir.(1-s.28)




At yarışları rekabetin hem pistte ve hemde pist dışında yoğun bir şekilde yaşandığı bir sektör olduğundan stratejik yönetim büyük önem kazanmaktadır. Göreceli bir kavram olan uzun dönem, at yarışlarında diğer sektörlere göre çerçevesi biraz daha belirgindir. Sadece yetiştiricilik amacında olan bir eküri için uzun dönem nihayetinde atlarını yarışabilecek düzeye getirip satışa sunmak ve gelir elde etmektir. Bu süreci daha uzun bir hale getirmekte mümkündür. Yetiştirici hedef olarak kendisine 10 yıllık bir zaman süreci belirler ki bu süreç artık yeni bir uzun dönemdir. Bu on yılda yetiştirici at yetiştirmenin yanında harasını büyütmek, atlarının harcamalarına söz konusu kaynakların üretimini sağlamak, yurtdışına açılmak gibi hedefler belirleyebilir. Bu uzun dönem hedefine ulaşmak için yetiştirici etkin ve verimli bir stratejik yönetim ortaya koymalıdır. 

İşletmenin (ekürinin) dış çevreye uyum sağlama kabiliyeti ve duyarlılığı yaşam süresini belirleyen etkenlerin başında gelmektedir. Her halükarda, işletmenin yaşamı onu yönetenlerin işletmeye uzun dönemde yaşamını sürdürebilecek yetenekleri kazandırmasına, yani kaynaklarını etkili ve verimli olarak kullanabilmesini sağlayacak analiz, karar ve uygulama yeteneklerine, kısaca stratejik yönetim becerilerine bağlıdır. (1-s.32) Rekabet üstünlüğünü ele geçirebilmek için pist dışında değer yaratan stratejiler pist içindede değer yaratan taktikler oluşturulmalıdır. 

Kurumsal anlamda stratejik yönetim süreci, stratejik bilinç ile başlar stratejik kontrol ile sona erer. Stratejik bilince sahip yöneticilerin; rakiplerinin ne tür stratejiler ürettiğini, mevcut stratejilerin nasıl daha etkili bir şekilde geliştirilebileceğini, değişim ve gelişim için çevredeki fırsat ve tehditlerden nasıl yararlanabileceğini anlayabilme ve bu konularda kafa yormaları gerekmektedir.(1-s.33)



Devamı da gelecek bu yazı dizisinin ilk bölümünde at yarışları ve yetiştiricilikteki her bir eküriye işletme gözüyle bakılıp, yönetim ve stratejik yönetim kavramlarının temel unsurlarına değinilmiştir. Yazı dizisinin sonraki bölümlerinde daha fazla yarış ve yetiştiricilik sektörlerinin içine girilecek, temel sorunlar ve bu sorunlar için gerekli çözümler hakkında fikir üretilecektir. Ayrıca sadece ekürilerle yetinilmeyecek, TJK, YKK ve diğer organlarda farklı alt başlıklar altında masaya yatırılacaktır.









Kaynakça:

(1) Ülgen, Hayri ve S. Kadri Mirze (2014), İşletmelerde Stratejik Yönetim, Beta Yayıncılık, 7. Basım, İstanbul.




Yorum Gönder

Blogger tarafından desteklenmektedir.